Storyboard – co to jest i jak wykorzystać go w produkcji video?

Co to jest storyboard

Czy wiesz, jak wygląda planowanie złożonych sekwencji filmowych? Bez odpowiedniego przygotowania, stworzenie zachwycających efektów filmowych byłoby bardzo utrudnione, a wręcz niemożliwe. Dowiedz się, co to jest scenopis oraz jak zrobić storyboard, który jest podstawą Twoich ulubionych filmów!

Najpierw komiks, później film, czyli co to jest storyboard

Storyboard, to komiks złożony z rysunków przedstawiający zarys historii filmu, zarówno pod względem stylistyki, jak i przedstawionych wydarzeń. Ułatwia pracę przy tworzeniu filmów, natomiast dla miłośników kina z pewnością stanowi nie lada ciekawostkę. Storyboard tworzy się zarówno w ramach dużych produkcji, podczas sztuk teatralnych, jak i krótkich spotów reklamowych.

co to takiego storyboard

Chociaż storyboard nie musi pojawić się przy okazji tworzenia każdego filmu, stanowi przydatną wizualizację, nad którą łatwo można dyskutować i przeprowadzać na niej modyfikacje. By proces ten był sprawny, dobrze, jeśli twórcą storyboardu jest doświadczony artysta, który szybko zastosuje zaproponowane zmiany. Z tego powodu często zajęciem tym parają się twórcy animacji i komiksów. 

Tradycyjnie scenopis obrazkowy rysuje się ręcznie na kartce, lecz istnieją także programy do tworzenia animowanych storyboardów, które pozwalają zwizualizować na przykład długość trwania kadru. Warto zatem przekonać się, jak wygląda proces powstawania storyboardu.

Jak komiks współgra ze sztuką filmową?

Niektórzy twórcy filmów całkowicie rezygnują z tworzenia storyboardu, argumentując to ograniczeniem swobodnej kreatywności i potrzebą dodatkowej pracy. Ciężko też zawrzeć w takiej formie elementy improwizacyjne. Niewątpliwie jednak tworzenie scenorysu posiada wiele zalet i może przyspieszyć proces twórczy.

Z pewnością jedną z głównych zalet będzie możliwość złożenia spójnej wizji z wielu konceptów, jakie pojawiają się na początku procesu twórczego. Atutem jest także łatwość przedstawienia i modyfikacji wizji danego dzieła. Pozwala to na wczesne planowanie chronologii ujęć, ich choreografii lub zastosowania efektów komputerowych, a także oszacowania kosztów produkcji. Dzięki temu da się też zaoszczędzić czas i energię, wykluczając sceny, które nie pasują do produkcji. Z pewnością taka forma wydaje się być przystępna do przedstawienia klientowi lub sponsorowi, gdyż daje wgląd w cechy produkcji już w bardzo wczesnym stadium prac. 

Storyboard – cechy charakterystyczne

Kluczowa na tym etapie powstawania filmu jest współpraca wielu zaangażowanych pracowników – w tym właśnie ma pomagać scenopis. Nie ma jednej szkoły tego, jak powinien wyglądać storyboard, lecz istnieje pewien system umownych znaków, które pojawiają się najczęściej. Na przykład często kierunek ruchu jest przedstawiany za pomocą strzałek. 

storyboard - co to

Ważna jest czytelność, dlatego zwykle każdy kadr ogranicza się do najważniejszych elementów. Jednocześnie kadr w komiksie powinien dość dokładnie odzwierciedlać ten w gotowym filmie. Na marginesach, jak i czasami w obrębie kadru umieszcza się kluczowe kwestie bohaterów oraz ważniejsze wskazówki i opisy do scen. 

Co ciekawe, dla filmów wypełnionych akcją często rezygnuje się z kolorowania kadrów w przeciwieństwie do filmów spokojniejszych, gdzie trzeba zwrócić większą uwagę na światło i barwy. 

Kategorie storyboardów

Storyboardy, mimo tego samego przeznaczenia, różni stopień ich szczegółowości – niektóre są rysunkami powstającymi „od ręki” ołówkiem na zwykłym papierze, te bardziej zaawansowane powstają w dedykowanych programach, gdzie można łatwo zawrzeć więcej szczegółów. Istnieją nawet programy do szybkiego tworzenia storyboardów trójwymiarowych, np. Storyboarder, ShotPro (iOS),  z uproszczonymi modelami, które lepiej obrazują zależności przestrzenne oraz ruch kamery. 

Podstawową wersją storyboardu będzie zazwyczaj komiks, zarówno oparty na pewnym szablonie, jak i o dość dowolnej organizacji z zachowaniem chronologii. Innym rodzajem będzie tzw. animatik, czyli uproszczona sekwencja następujących po sobie kadrów storyboardu z podłożonymi efektami dźwiękowymi. Taka prosta animacja pozwala zaoszczędzić bardzo dużo pracy animatorom. Dodatkowo daje poczucie dynamiki i rytmu danej sceny. 

Ta forma przydaje się także w spotach reklamowych, ponieważ pozwala przedstawić klientowi, jak będzie się prezentował spot, zachowując możliwość jego łatwej modyfikacji. Photomatic jest dość podobny do animatiku, jednak jak sama nazwa wskazuje, używa się w jego przypadku zdjęć.

Jak widać, storyboard to bez wątpienia wielofunkcyjny i niedrogi w produkcji pomysł na usprawnienie prac na planie filmowym!

Jak to wszystko się zaczęło — historia storyboardu

Forma, jaką jest storyboard w obecnej postaci, powstał w Walt Disney Studio na początku lat 30. XX wieku. Storyboardy w początkowym okresie rzeczywiście dotyczyły głównie filmów animowanych, co jest też częste po dziś dzień. Pierwszy znany storyboard został stworzony w 1933 na potrzeby filmu „Three Little Pigs” („Trzy Małe Świnki”). Zgodnie z relacjami pracowników, pierwsze storyboardy składały się z arkuszy papieru, z których każdy zawierał pojedynczą scenę, rozwieszonych chronologicznie w ogólnodostępnym miejscu tak, aby każdy członek ekipy miał świetny wgląd w wizję artystyczną i postęp pracy. 

Z czasem narzędzie to zaczęto wykorzystywać w filmach fabularnych – jednym z pierwszych jest znany film „Przeminęło z wiatrem”, w którym rozrysowane jest każde pojedyncze ujęcie. Również w późnej epoce kina niemego stosowano tę technikę. Od lat 40. XX wieku storyboard stał się powszechną techniką planowania i produkcji filmowej. Zobacz ofertę na OSTRO Video i przykłady storyboard.

FAQ:

  1. Czy technika storyboardu przydaje się tylko w filmach pełnometrażowych?

Nie, narzędzie, jakim jest storyboard, przydaje się w wielu dziedzinach. Spoty reklamowe czy programy telewizyjne także korzystają ze storyboardu. Przydaje się nawet w biznesie, aby zachęcić do projektu klientów, inwestorów lub sponsorów. Storyboard bywa wykorzystywany nawet w teatrze, a tradycja jego użycia jest tam nawet starsza niż ta filmowa!

  1. Dlaczego warto używać storyboardu?

Storyboard to oszczędność czasu i pracy. Choć wymaga pewnego nakładu pracy i umiejętności, to pozwoli zidentyfikować większość błędów, zanim stanie się to zbyt kosztowne na dalszych etapach produkcji. Niewątpliwą zaletą jest także łatwość, z jaką można przedstawić swoje pomysły współpracownikom i klientom.

  1. Czym różnią się od siebie różne rodzaje storyboardów?

Chociaż cel storyboardu pozostaje zwykle podobny, jego rodzaje mogą znacznie się różnić, np. pod względem stopnia szczegółowości, zastosowanej techniki i wielu innych współczynników. Storyboardy można podzielić również ze względu na formę – wyróżniamy wtedy komiks, photomatic lub rozwinięcie storyboardu do formy ruchomej/animowanej – czyli animatika.